Alle maskers vallen af
Rechtenvrij interview met Remko Vrijdag en Rosa da Silva bij God van de slachting
door Brechtje Zwaneveld
Twee stellen komen bij elkaar om een vechtpartij tussen hun elfjarige zoontjes te bespreken. Kinderen kunnen hun driften nog niet altijd goed beheersen, maar gelukkig weten hoogopgeleide, weldenkende volwassenen in dit soort situaties hun cool te bewaren. Of niet?
Remko Vrijdag en Rosa da Silva tonen in God van de slachting hoe dun het laagje beschaving dat ons bindt eigenlijk is.
Alle remmen los
Remko Vrijdag: ‘Het is een heerlijk stuk: twee stellen die het ergste in elkaar naar boven halen, een gevecht met woorden op het scherpst van de snede. De situatie en de ruzies zijn herkenbaar, maar het vliegt ook volledig uit de bocht. Dat maakt het absurd en geestig. De personages worden steeds slinkser én eerlijker. Alle maskers van nette omgangsvormen vallen af.’
Rosa da Silva: ‘Ja, het begint met keurig onuitgesproken onenigheid, maar op een gegeven moment gaan alle remmen los en worden er dingen gezegd waarvan ik zeker weet dat mensen in de zaal zullen denken: ‘oh, dat zou ik eigenlijk ook wel eens willen doen, zo uitroepen hoe ik echt over iemand denk.’ Dat is lekker om naar te kijken.’
Irritant superieur
Rosa da Silva: ‘Mijn personage, Linda, heeft een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Ik denk dat ze vroeger op school het beste meisje van het gymnasium was en ze wil nog altijd graag gelijk krijgen. Ze wil de wereld verbeteren en is niet op zoek naar rijkdom en status, maar ze wil wezenlijk bijdragen. Daarin is ze ook irritant. Ze is moreel superieur, heeft altijd gelijk met haar genuanceerde opvattingen over ongelijkheid en redelijk gedrag. Ze draaft daarin door. Aan de ene kant ben ik wel jaloers op haar morele kompas, ze heeft namelijk ook echt gelijk, maar ik zou nooit gezellig met haar in het café kunnen zitten. De tegenkant is namelijk dat je bij zo’n vrouw als Linda constant op eieren loopt. Je voelt je niet vrij want zij wijst je altijd op hoe het nog beter kan en moet.’
Remko Vrijdag: ‘Dat is ook precies waarom mijn personage Eelco het hardst met Linda botst. Eelco vindt Linda een linkse tut. Hij is advocaat en hij vindt het belangrijk om in de rechtszaal met scherpe woorden uit te vechten wie er gelijk heeft. Maar in het echte leven heersen nog altijd de wetten van het schoolplein. Er is een oerdrift in alle mensen, en die is ook gewelddadig. Die moet je niet, zoals Linda wil, de hele tijd ontkennen of gladstrijken. Daarin zit zijn morele gelijk, maar tegelijkertijd is hij ook echt een conservatieve rechtse lul die vindt dat kinderen en opvoeding vrouwenzaken zijn en als advocaat opportunistisch handelt door een heel fout bedrijf te adviseren. Zeg ik hè, als linkse, woke theatermaker.’
Lesje voor deze tijd
Remko Vrijdag: ‘Het mooie van het stuk is dat je alle personages - mijn vrouw Annette wordt gespeeld door Yara Alink en de man van Linda, Berry, wordt gespeeld door Johan Goossens – van heel veel kanten leert kennen. Net als je denkt dat je ze een beetje doorhebt, komt er een aap uit de mouw van heel ander gedrag dan je in eerste instantie verwacht. Ik hoop dat het publiek steeds bij iedereen blijft denken ‘ja dit is eigenlijk ook wel waar en ik snap wel dat jij nu heel boos wordt’. Dat mensen een beetje in verwarring de zaal verlaten met een gevoel van ‘ik weet het niet meer, wat nou goed is, zeg jij het maar.’
Rosa da Silva: ‘In die zin is de voorstelling wel een lesje voor deze tijd. De polarisatie is nu zo sterk. Niet alleen rechts tegenover links, maar ook als het om klimaat of racisme gaat. Mensen zijn heel vurig en laten in het publieke debat al een hoop van de beschaafde omgangsvormen vallen om maar hun eigen visie zo hard mogelijk duidelijk te maken. Je kan deze voorstelling zien als een pleidooi om je te realiseren dat iedereen het leven op een andere manier ziet en ervaart. Soms lukt het niet om er samen uit te komen en het eens te worden. Maar je kan wel proberen om naar elkaar te blijven luisteren, anders eindigen we met z’n allen in een slachtpartij zoals in dit stuk.’
