Henriëtte Tol, Hanne Arendzen, Peter Bolhuis e.a.

Vele hemels boven de zevende

wo 2 mei 2018 20:15

Bestel

In dit fascinerende en beklemmende familiedrama doen de personages verwoede pogingen zich te ontdoen van de pijn in hun zelfgekozen leven. Uiteindelijk blijken er maar twee mogelijkheden te zijn: de sprong naar de dood of de sprong naar de liefde. Griet op de Beeck heeft haar personages en de wereld waarin zij leven met veel humor en liefde beschreven. Op het toneel laten de acteurs ook zien wat niet geschreven is, wat tussen de zinnen en achter de woorden verscholen ligt: de ontreddering, het verdriet en de wanhoop, maar ook de vriendschap, de schoonheid, de grote liefde en tot slot…de loutering.

Met: Henriëtte Tol, Hanne Arendzen, Peter Bolhuis, Stefan Rokebrand en Anne Lamsvelt

Regie: Ursul de Geer

 

 

Interview Vele hemels rechtenvrij

Van het debuut van Griet Op de Beeck, de bestseller Vele hemels boven de zevende, is een toneelstuk gemaakt. Een beeldende kroniek van het dagelijks leven.

Ondanks de mankementen dóórgaan

Met één klap vestigde Griet Op de Beeck haar naam als schrijfster toen zij begin 2013 debuteerde met Vele hemels boven de zevende. Nu brengt Bos Theaterproducties die roman naar het toneel, onder regie van Ursul de Geer (Stoner, Gloed, Kentering van een huwelijk) en met onder andere Henriëtte Tol in de cast. Een Vlaams boek, doorspekt met ‘gij zijt’s’ en ‘gij waarts’, verteld vanuit vijf mensen die allemaal met elkaar verbonden zijn. Op een bepaalde manier worstelen zij zich door het leven, met vallen en opstaan. ‘Een spannende voorstelling,’ noemt regisseur De Geer het: “Toegankelijk, licht ironisch. In anderhalf uur word je deelgenoot van de beproevingen van een gezin, met alle teleurstellingen en sprankjes hoop die daarbij horen. Je wordt geconfronteerd met het menselijk tekort, het willen ontsnappen aan het lot, tegen beter weten in. Griet heeft een geweldig gevoel voor drama.”

Haren overeind

In Vele hemels boven de zevende zien we de levens van de twaalfjarige Lou, haar tante Eva, haar moeder Elsie, diens minnaar Casper en van de opa van Lou, Jos. In het boek hebben die allemaal hun eigen hoofdstukken waarin ze hun verhaal vertellen. De enige die in het boek geen eigen rol heeft is Jeanne, vrouw van Jos, moeder van Eva en Elsie en oma van Lou. De Geer: “Ik vond het jammer dat Jeanne geen eigen hoofdstukken heeft, terwijl ze zo’n belangrijk personage is. Ze heeft zo ontzettend veel invloed op alle anderen. Godallemachtig, je zult zo’n moeder hebben... Nee, van zo’n vrouw gaan ál mijn haren overeind staan.” Lachend: “Gelukkig kan Henriëtte dat heel goed spelen.”

Henriëtte Tol: “Ik speel wel vaker dominante vrouwen ja. Maar eigenlijk heb ik enorm met Jeanne te doen. Ze heeft andere dingen van het leven verwacht, het is totaal anders gelopen dan ze ooit gehoopt had. Daarbij heeft ze de handicap dat ze niet goed met haar eigen emoties kan omgaan en ze kan ook niet omgaan met de emoties van haar kinderen. Bovendien zit ze ook niet echt in een prettig huwelijk.”

De Geer: “Het is altijd veel bij Jeanne, alles. Maar als ik het boek lees, zie ik vooral een gefrustreerde vrouw.”

Tol: “Nou Ursul, ze voelt zich gekwetst door alles en iedereen, door het leven. Ze heeft altijd het gevoel dat ze te weinig gezien wordt, dat ze te weinig aandacht krijgt. Ik vind het mijn taak als acteur om op zoek te gaan naar waarom Jeanne doet zoals ze doet. Niemand is eendimensionaal, dat is ook niet interessant om naar te kijken trouwens. Ik probeer altijd achter dat masker van een personage te zoeken naar waarom iemand zo geworden is.”

Eigen wereldje

Aan Léon van der Sanden de taak om het boek te bewerken tot toneelstuk. Hij bracht ritme in de flarden leven die worden getoond. Elk personage kreeg van hem zo zijn eigen dynamiek mee. De Geer wilde graag dat elk personage in Vele hemels boven de zevende zijn eigen plek heeft op het podium: “Daar creëren ze hun eigen wereldje. Peter Bolhuis bijvoorbeeld speelt Jos, de vader van Eva en Elsie. Hij is alcoholist, de drank onder handbereik. En hij kijkt naar buiten. Eva, die ongelukkig is, heeft een ijskast tot haar beschikking. Jeanne heeft geen eigen plek, zij zwerft door de ruimten van anderen op zoek naar aandacht.”

Tol: “Ik denk dat we met deze vorm de structuur van het boek goed benaderen. Je ziet ook in een oogopslag dat al die mensen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.”

De Geer: “De essentie van Vele hemels boven de zevende is dat we ondanks onze mankementen dóór moeten. Dat doet iedereen op zijn eigen manier en dat zie je heel sterk in deze vorm, vind ik. De mens is altijd op zoek om aan zijn eigen ellende te ontsnappen en we krijgen van Griet mee dat je moet léven.”

Tol: “Voor mij is de kern van dit verhaal dat er bij iedereen enorme onmacht heerst. En de oplossing is misschien wel springen. De een springt naar het leven, de ander naar de dood. Weer een ander springt juist helemaal niet en van Lou, het meisje, hoop je dat ze de dans ontspringt en nog een hele mooie toekomst tegemoet gaat.”

Happy end?

Henriëtte Tol heeft alle boeken van Op de Beeck gelezen: “Je kunt wel zeggen dat ik fan ben. De manier waarop zij schrijft, vind ik zo prachtig, zo rijk. Ze kiest ook vaak een heel opvallende vorm, door een personage in verschillende stadia van haar leven aan het woord te laten bijvoorbeeld in Kom hier dat ik u kus, of zoals in Vele hemels boven de zevende waarin ieder personages zijn eigen hoofdstukken heeft.” Een moeilijkheid is misschien dat de boeken van Op de Beeck behoorlijk Vlaams aan doen. Ze hebben even overwogen om dat ook op het toneel te doen, maar De Geer kwam daar al snel van terug. “Dat moet je niet willen met Nederlandse acteurs, dat zou te geforceerd zijn. De ‘gij’s’ zijn er daarom allemaal uit. Maar woorden als ‘nondeju’ en ‘negertetten’ zijn behouden, dat vind ik mooi.”

Wat ook ongewoon is, wellicht, dat er geen happy end is. Tol: “Wat is een happy end? Er blijven heel veel mensen leven en er gaat iemand dood. De vraag is: wat gaan die anderen daarmee doen. Maar zo is het leven ook. Ik hoop dat mensen na afloop daarom nog lang napraten over de verschillende personages. Ik denk dat je in ieder van ons wel iets kunt herkennen van jezelf of van iemand die je kent.”
De Geer: “Er valt ook genoeg te lachen, het is tenslotte een tragikomedie, maar ik denk dat veel mensen met dikke ogen de deur uit gaan. Ik moet ook janken aan het eind van het stuk. De laatste teksten zijn zo mooi.” Dan lachend: “Wellicht is het een goed idee om uit voorzorg de zakdoeken maar mee te nemen.”

 

Het toneelstuk Vele hemels boven de zevende, naar het boek van Griet Op de Beeck, is te zien van 9 februari t/m 27 mei in theaters in heel Nederland. Met: Henriëtte Tol, Hanne Arendzen, Peter Bolhuis, Stefan Rokebrand en Anne Lamsvelt. Regie: Ursul de Geer.

Meer informatie: bostheaterproducties.nl